Kesihatan

Manfaat Radioterapi untuk Rawatan Kanser

Radioterapi atau terapi radiasi adalah salah satu langkah rawatan yang diambil untuk merawat barah. Radioterapi dijalankan dengan mesin khas yang menggunakan sinaran X sebagai tenaga untukmembunuh sel barah.

Sebilangan besar pesakit barah akan menjalani rawatan radioterapi kerana rawatan ini dianggap paling berkesan dalam merawat barah dan beberapa jenis tumor jinak. Radioterapi mampu merosakkan pertumbuhan sel barah dengan memusnahkan bahan genetik sel barah.

Kebaikan Radioterapi

Rawatan radioterapi boleh dilakukan pada barah peringkat awal atau ketika sel barah telah merebak ke bahagian tubuh yang lain. Manfaat rawatan radioterapi berbeza-beza, termasuk:

  • Mengubati barah
  • Mengurangkan ukuran barah sebelum pembedahan (terapi) neoadjuvant)
  • Menghentikan pertumbuhan sel barah yang masih tersisa setelah prosedur pembedahan (terapi) pembantu)
  • Menghentikan penyebaran sel barah ke bahagian lain badan
  • Menjadikan rawatan lain lebih berkesan, jika rawatan radioterapi yang diterima digabungkan dengan rawatan lain, seperti kemoterapi
  • Meringankan simptom, terutamanya dalam kes barah lanjut (terapi paliatif)

Jenis Rawatan Radioterapi

Terapi radiasi secara amnya menggunakan sinar-X yang juga digunakan untuk sinar-X. Walau bagaimanapun, tindakan ini juga dapat menggunakan tenaga proton atau jenis tenaga lain, seperti sinar gamma.

Secara umum, terdapat 2 jenis radioterapi yang digunakan untuk rawatan barah, iaitu:

Radioterapi luaran

Radioterapi luaran adalah jenis radioterapi yang paling biasa. Mesin akan mengeluarkan sinaran, biasanya sinar-X intensiti tinggi. Sinaran akan diarahkan pada bahagian tubuh yang terkena barah.

Setiap sesi biasanya mengambil masa sekitar 10-30 minit. Anda tidak akan merasa sakit atau panas semasa terapi. Walaupun begitu, sebilangan orang mungkin mengalami kesan sampingan seperti kemerahan, gatal-gatal, dan sakit setelah penyinaran dilakukan.

Radioterapi dalaman

Radioterapi dalaman, juga dikenali sebagai brachytherapy Ini dilakukan dengan memancarkan sinaran sedekat mungkin ke kawasan yang terkena barah. Radioterapi dalaman biasanya digunakan dalam dua cara, iaitu dalam bentuk implan atau cecair.

Secara amnya, radioterapi dalaman dalam bentuk implan akan diletakkan di bahagian badan yang terkena barah atau berdekatan. Implan berbeza dari segi ukuran dan bentuk dengan bahan radioaktif yang berbeza. Biasanya implan dalaman ini akan digunakan untuk merawat barah rahim, rektum, serviks, prostat, mulut, dan leher.

Dalam beberapa keadaan, radioterapi dalaman dapat dilakukan dengan memberikan cairan yang mengandungi bahan radioaktif. Pesakit dengan barah akan diminta untuk minum atau menerima suntikan cecair.

Dalam rawatan barah tiroid, doktor boleh menyuntikkan cecair yang mengandungi iodin radioaktif untuk memusnahkan sel-sel di kelenjar tiroid.

Selain yang disebutkan di atas, terdapat beberapa kaedah radioterapi baru yang digunakan untuk melawan sel barah, yaitu:

  • Radioterapi berpandukan pengimejan atau radioterapi berpandukan gambar (IGRT), yang membolehkan radiasi mensasarkan sel kanser dengan lebih tepat
  • Radioterapi modulasi intensiti atau Sinaran Modulasi Intensititerapi (IMRT), yang sangat berguna untuk rawatan barah di kepala dan leher. Kaedah IMRT ini kurang memberi kesan sampingan pada kelenjar air liur
  • Radioterapi stereotaktik (SRT), yang boleh digunakan untuk barah kecil
  • Terapi pancaran proton atau terapi pancaran proton, yang dapat meminimumkan risiko pendedahan radiasi pada tisu yang sihat berkat ketepatannya yang tinggi terhadap sel barah sahaja

Kesan sampingan Radioterapi

Walaupun dapat merawat barah, radioterapi juga memberi kesan sampingan. Kesan sampingan yang muncul boleh berbeza bagi setiap orang kerana biasanya bergantung pada bahagian tubuh yang terdedah kepada radiasi dan berapa banyak intensiti yang digunakan.

Sebilangan besar kesan sampingan bersifat sementara, terkawal, dan yang paling penting akan hilang sejurus radioterapi selesai. Kesan sampingan yang muncul berdasarkan kawasan badan yang terdedah kepada pendedahan radiasi termasuk:

1. Kepala dan leher

Radioterapi, yang dilakukan di sekitar kepala dan leher, boleh menyebabkan kesan sampingan seperti mulut kering, air liur menebal, sakit tekak, kesukaran menelan, perubahan rasa makanan yang dimakan, mual, sariawan, dan kerosakan gigi.

2. Dada

Terapi radiasi ke dada boleh menyebabkan kesan sampingan seperti batuk, sesak nafas, dan sukar menelan.

3. Perut

Radioterapi yang dilakukan di perut boleh menyebabkan kesan sampingan seperti mual, muntah, dan cirit-birit.

4. Pelvis

Kesan sampingan radioterapi di kawasan pelvis boleh merangkumi kerengsaan pundi kencing, kencing kerap, cirit-birit, dan disfungsi seksual.

Selain itu, ada juga risiko yang sering diadukan setelah terapi radiasi, yaitu keguguran rambut, kerengsaan kulit di tempat terapi, dan merasa lelah.

Kesan sampingan ini biasanya mereda dalam beberapa hari atau minggu setelah rawatan selesai. Walaupun jarang berlaku, radioterapi juga mempunyai kesan jangka panjang. Contohnya, rawatan alat kelamin atau pelvis berisiko menyebabkan kemandulan kekal.

Perkara-HApa yang perlu disediakan Sebelum Radioterapi

Sebelum anda menjalani terapi radiasi pancaran luaran, pasukan perubatan akan memberikan panduan dalam proses perancangan untuk memastikan bahawa radiasi mencapai lokasi yang betul dari bahagian tubuh yang terkena barah. Secara amnya perancangan merangkumi:

simulasi sinaran

Semasa simulasi, pasukan perubatan akan meminta anda berbaring di posisi yang paling selesa. Bantal dan penghalang digunakan untuk memastikan bahawa kedudukan anda tidak berubah semasa terapi. Kemudian, bahagian badan yang dirawat akan ditandakan.

Pelan imbasan

Pasukan perubatan akan melakukan imbasan dengan tomografi berkomputer atau CT scan untuk menentukan kawasan badan yang memerlukan radiasi.

Selepas proses perancangan, pasukan perubatan akan memutuskan jenis terapi radiasi apa dan dos mengikut jenis, tahap kanser, dan kesihatan keseluruhan anda.

Fokus dan dos radioterapi yang betul penting untuk memaksimumkan kesan radiasi dalam memusnahkan sel barah sambil meminimumkan kesan yang boleh memudaratkan.

Rawatan barah, termasuk radioterapi, sangat penting di bawah pengawasan pakar onkologi dengan kemudahan kesihatan yang mencukupi. Semasa rawatan radioterapi, anda mesti mengikut arahan doktor, berfikir positif, dan mengamalkan gaya hidup sihat.