Kesihatan

Sindrom Raynaud - Gejala, sebab dan rawatan

Sindrom Raynaud adalah keadaan yang disebabkan oleh pengurangan aliran darah ke bahagian tubuh tertentu, terutama jari atau jari kaki, kerana penyempitan arteri. Keadaan ini akan menyebabkan jari atau jari kaki terlalu sensitif untuk bertindak balas terhadap suhu sejuk, sehingga kulit menjadi pucat dan berubah menjadi biru. Kadang kala, sindrom Raynaud juga berlaku di telinga, hidung, bibir, dan lidah.

Terdapat dua jenis sindrom Raynaud, iaitu:

  • Sindrom Raynaud primer (penyakit Raynaud). Jenis sindrom Raynaud yang paling biasa dan tanpa keadaan perubatan yang mendasari. Keadaan ini boleh menjadi ringan dan tidak perlu dirawat.
  • Sindrom Raynaud sekunder (fenomena Raynaud). Sindrom Raynaud sekunder disebabkan oleh keadaan perubatan lain, seperti penyakit autoimun atau gangguan arteri. Jenis sekunder ini lebih serius, dan memerlukan rawatan dan pemeriksaan lebih lanjut di hospital.

Keadaan ini tidak menyebabkan kelumpuhan, tetapi boleh mempengaruhi kualiti hidup penghidap. Semasa sindrom Raynaud, penghidapnya sukar untuk melakukan perkara-perkara sederhana, seperti menyarung baju.

Punca Sindrom Raynaud

Sindrom Raynaud disebabkan oleh penyempitan arteri, mengakibatkan peredaran darah berkurang di jari atau jari kaki. Keadaan ini dipicu oleh beberapa faktor risiko yang dibezakan oleh jenis sindrom, iaitu:

  • Sindrom Raynaud primer. Penyebab penyempitan arteri pada sindrom Raynaud primer tidak diketahui dengan pasti, kerana keadaan ini berlaku tanpa penyakit yang mendasari. Walau bagaimanapun, terdapat beberapa faktor risiko yang dianggap mencetuskan kejadian sindrom Raynaud primer. Antara lain adalah:
    • Umur. Sindrom Raynaud primer paling kerap berlaku pada orang berusia 15-30 tahun.
    • Jantina. Sindrom Raynaud primer lebih kerap berlaku pada wanita berbanding lelaki.
    • faktor keturunan. Sekiranya seseorang mempunyai ahli keluarga dengan sindrom Raynaud primer, kemungkinan orang itu mendapat sindrom Raynaud primer lebih tinggi.
    • Iklim.Sindrom Raynaud lebih kerap berlaku pada orang yang tinggal di iklim sejuk.
    • Tekanan. Tekanan mental mencetuskan beberapa keadaan yang mengakibatkan penyempitan saluran darah.
  • Sindrom Raynaud sekunder (fenomena Raynaud). Sindrom Raynaud sekunder disebabkan oleh faktor berikut:
    • penyakit autoimun, seperti lupus, artritis reumatoid, dan sindrom Sjogren.
    • gangguan arteri, termasuk aterosklerosis, penyakit Buerger, dan hipertensi paru.
    • CTS (sindrom terowong karpal). Keadaan ini berlaku kerana tekanan pada saraf di tangan.
    • Asap.Merokok menyebabkan penyempitan saluran darah.
    • aktiviti tertentu, iaitu melakukan gerakan yang sama untuk jangka waktu yang lama, seperti menaip atau memainkan alat muzik, dan mengoperasikan mesin dengan getaran yang cukup kuat.
    • ubat tertentu, termasuk beta blocker, ubat migrain yang mengandung ergotamine atau sumatriptan, ubat barah (cisplatin dan vinblastine), pil kawalan kelahiran, dan pseudoephedrine.
    • kecederaan tangan atau kaki, contohnya, patah pergelangan tangan, selepas pembedahan pada tangan atau kaki, dan radang dingin.
    • Pendedahan kepada bahan kimia tertentu seperti nikotin dan vinil klorida.

Gejala Sindrom Raynaud

Gejala sindrom Raynaud pada mulanya berlaku pada satu jari atau jari kaki, kemudian merebak ke jari yang lain. Kadang-kadang, hanya satu atau dua jari yang mempunyai sindrom Raynaud. Gejala sindrom Raynaud berlaku dalam tiga peringkat, iaitu:

  • Tahap 1: Jari atau jari kaki yang terdedah kepada suhu sejuk menjadi pucat kerana aliran darah berkurang.
  • Tahap 2: Jari atau jari kaki menjadi biru kerana kekurangan bekalan oksigen. Pada peringkat ini, jari akan terasa sejuk dan kebas.
  • Tahap 3: Jari atau jari kaki menjadi merah semula kerana aliran darah mengalir lebih cepat dari biasa. Selama tahap ini, jari atau jari kaki anda akan terasa kesemutan, berdenyut-denyut, dan mungkin mengalami pembengkakan.

Kadang-kadang, sindrom Raynaud disertai oleh gejala lain, seperti sakit dan pembakaran ketika aliran darah kembali cepat. Gejala ini akan hilang dengan perlahan apabila aliran darah kembali normal.

Hubungi doktor anda dengan segera sekiranya:

  • Gejalanya semakin teruk.
  • Gejala telah mempengaruhi atau mengganggu aktiviti harian.
  • Satu bahagian badan mengalami kebas.
  • Gejala disertai dengan sakit sendi, ruam kulit, dan kelemahan otot.
  • Berumur lebih dari 30 tahun dan mempunyai simptom sindrom Raynaud untuk pertama kalinya.
  • Gejala sindrom Raynaud dirasakan oleh kanak-kanak di bawah umur 12 tahun.

Diagnosis Sindrom Raynaud

Proses diagnosis dimulakan dengan pemeriksaan sejarah perubatan untuk melihat gejala dan faktor risiko pesakit. Seterusnya, doktor akan melakukan pemeriksaan fizikal dengan memeriksa jari atau jari kaki untuk mengetahui keadaan kulit, kuku, dan aliran darah, serta tanda-tanda sindrom Raynaud sekunder. Di samping itu, doktor juga akan melakukan beberapa ujian diagnostik, termasuk:

  • ujian rangsangan sejuk, adalah ujian diagnostik yang dilakukan untuk mencetuskan gejala sindrom Raynaud. Dalam ujian ini, alat pengukur suhu diletakkan di jari, kemudian tangan direndam dalam air ais selama beberapa minit. Setelah tangan dikeluarkan, peranti akan mengukur seberapa cepat jari kembali ke suhu normal. Orang yang menghidap sindrom Raynaud biasanya memerlukan lebih dari 20 minit untuk jari kembali ke suhu normal.
  • Capaiaroskopi Naifold. Ujian ini dilakukan dengan memasukkan setetes cecair atau minyak di bawah kuku untuk melihat keadaan arteri di bawah kuku melalui mikroskop.
  • Ujian darah. Ujian darah dilakukan untuk mengesan gangguan atau keadaan perubatan yang berkaitan dengan sindrom Raynaud sekunder. Jenis ujian darah yang dilakukan termasuk:
    • ujian kiraan darah lengkap, untuk mengesan tanda-tanda jangkitan atau kehadiran sel barah dalam darah.
    • Ujian antibodi antinuklear (ANA), untuk memeriksa kehadiran antibodi yang menyebabkan keadaan autoimun pada sindrom Raynaud sekunder.
    • ujian kadar pemendapan eritrosit, untuk menentukan kelajuan sel darah merah jatuh atau menetap di bahagian bawah tabung uji kaca. Ujian ini dilakukan untuk mengesan keradangan atau jangkitan.

Rawatan Sindrom Raynaud

Tidak ada ubat untuk sindrom Raynaud primer dan sekunder. Walau bagaimanapun, pengendalian masih dilakukan dengan tujuan:

  • Melegakan simptom dan mengurangkan keparahan Raynaud.
  • Mencegah kerosakan rangkaian.
  • Rawat penyebab utama sindrom Raynaud.

Sindrom Raynaud primer tidak memerlukan rawatan perubatan khusus. Terdapat beberapa langkah yang dapat diambil ketika serangan sindrom Raynaud primer terjadi, yaitu:

  • Masuk atau pindah ke bilik yang lebih panas dengan segera.
  • Panaskan tangan atau kaki anda dengan segera dengan meletakkan tangan anda di bawah ketiak anda atau rendam kaki anda dengan air suam.
  • Lakukan pergerakan mengurut pada jari atau jari kaki.
  • Berlatih beberapa teknik relaksasi sekiranya sindrom Raynaud primer disebabkan oleh tekanan.

Sindrom Raynaud sekunder lebih serius dan memerlukan rawatan perubatan oleh doktor. Terdapat beberapa langkah rawatan untuk sindrom Raynaud sekunder. Antara lain adalah:

  • Terapi ubat. Pemberian ubat disesuaikan dengan keadaan pesakit dan penyebab gejala. Jenis ubat yang diberikan adalah:
    • antagonis kalsium, untuk meningkatkan aliran darah di saluran darah kecil tangan dan kaki, sehingga mengurangkan kekerapan dan keparahan gejala yang dialami. Contoh ubat antagonis kalsium adalah: nifedipine dan amlodipin.
    • Vasodilator, untuk melebarkan saluran darah. Contoh ubat vasodilator yang diberikan adalah nitrogliserin, ubat antidepresan, ubat antihipertensi, dan ubat disfungsi ereksi (sildenafil).
    • Suntik toksin botulinum. Toksin Botulinum atau botox berguna untuk melumpuhkan saraf agar tidak bertindak balas secara berlebihan terhadap suhu sejuk. Suntikan akan berulang.
  • Bedah Saraf. Doktor anda akan mengesyorkan pembedahan sekiranya gejala sindrom Raynaud semakin teruk dan terapi ubat tidak lagi berkesan. Doktor akan membuat sayatan kecil dan memotong saraf untuk mengurangkan kepekaan, sehingga kekerapan dan jangka masa serangan gejala berkurang.

Komplikasi Sindrom Raynaud

Terdapat beberapa komplikasi yang disebabkan oleh Sindrom Raynaud, termasuk:

  • gangren. Keadaan ini berlaku apabila arteri tersumbat sepenuhnya dan menyebabkan jangkitan. Dalam kes yang jarang berlaku, gangren boleh menyebabkan amputasi bahagian badan yang terjejas.
  • scleroderma, gangguan autoimun yang menyebabkan penebalan atau pengerasan kawasan kulit dan tisu penghubung. Keadaan ini berlaku apabila badan menghasilkan terlalu banyak kolagen.

Pencegahan Sindrom Raynaud

Beberapa langkah dapat diambil untuk mencegah sindrom Raynaud, iaitu:

  • Gunakan sarung tangan, topi, jaket atau pakaian tebal, dan but ketika pergi ke suhu sejuk.
  • Gunakan penutup telinga dan penutup muka, jika hujung hidung dan telinga sensitif terhadap selesema.
  • Pakai stoking walaupun di dalam rumah atau ketika tidur, terutamanya jika anda tinggal di kawasan yang mempunyai musim sejuk.
  • Elakkan perubahan suhu secara tiba-tiba, misalnya dari udara hangat ke bilik berhawa dingin.
  • Gunakan pelindung atau penutup tangan semasa mengambil sesuatu peti sejuk beku.
  • Elakkan tekanan yang teruk dengan meditasi atau yoga.
  • Elakkan terlalu banyak minum minuman berkafein.
  • Elakkan merokok atau berada di kawasan yang dikelilingi oleh perokok.
  • Elakkan mengambil ubat yang boleh menyebabkan penyempitan saluran darah, seperti dekongestan.
  • Elakkan menggunakan alat yang menghasilkan banyak getaran, seperti pengadun atau alat kuasa lain. Getaran boleh mencetuskan gejala sindrom Raynaud.